Johann Gottlieb Janitsch

Życiorys

Ojciec Janitscha był lokalnym kupcem, a jego matka to córka chirurga. W młodości ukończył łacińską szkołę św. Trójcy znajdującą się przy Kościele Pokoju w Świdnicy, gdzie miał okazję zetknąć się z wieloma osobistościami, w tym z Benjaminem Schmolckiem. Po pewnym czasie, gdy przebywał we Wrocławiu, rozpoczął naukę od lokalnych muzyków, co miało znaczący wpływ na jego przyszłość artystyczną.

W latach 1729–1733 Janitsch studiował prawo na uniwersytecie we Frankfurcie nad Odrą. To okres, w którym aktywnie uczestniczył w życiu kulturalnym i muzycznym zarówno miasta, jak i samego uniwersytetu. Prowadził studenckie Collegium Musicum, a także komponował utwory na różne okazje, takie jak serenady i kantaty. Jego talenty i pasja do muzyki zostały dostrzegane – rolę tę po nim przejął znakomity C.P.E. Bach.

Między 1733 a 1736 rokiem Janitsch pełnił funkcję sekretarza radcy stanu Królestwa Prus, Franza Wilhelma von Happe. W 1736 roku, jako kontrabasista, dołączył do orkiestry młodego króla Fryderyka Wielkiego w Ruppin i Rheinsbergu. Gdy Fryderyk objął tron w 1740 roku, Janitsch stał się nadwornym kompozytorem oraz dyrygentem i korepetytorem chóru operowego w Berlinie. Jego obowiązki obejmowały także przygotowanie muzyki dla zespołu obojowego, który uświetniał bale redutowe.

W tym samym czasie, w Rheinsbergu, zainicjował cieszące się ogromnym zainteresowaniem Freitagsakademien, cotygodniowe koncerty połączone z dyskusjami, które odbywały się w prywatnych domach. Ten cykl kontynuował również w Berlinie, gdzie zyskał jeszcze większą popularność. W 1749 roku Janitsch ożenił się z Johanną Henriette Eymler, adoptowaną córką majora Albrechta Emila Nicolaia.

Twórczość Janitscha charakteryzuje się stylem galant, typowym dla kompozytorów skupionych wokół Fryderyka Wielkiego, z wpływami Empfindsamer Stil oraz C.P.E. Bacha i Carla Heinricha Grauna. Tworzył kantaty, pieśni, szereg symfonii oraz koncerty, kwartety, sonaty triowe i solowe. Jego wkład w muzykę był na tyle znaczący, że zdobył uznanie współczesnych, co objawiało się zamówieniami utworów na prestiżowe wydarzenia. W jego twórczości szczególne miejsce zajmują kwartety na trzy różne instrumenty melodyczne oraz basso continuo.

Janitsch skomponował również kilka kantat, Te Deum, pieśni z akompaniamentem instrumentu klawiszowego, trzy serenady, a także około trzydziestu symfonii, z których zachowało się tylko dwa koncerty klawesynowe. Jego repertuar obejmował czterdzieści kwartetów, trzydzieści pięć sonat triowych oraz cztery sonaty na instrument klawiszowy.

Przypisy